آشنايي با مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

آشنايي با مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به موجب قانون ، تنها مرجع رسمی کشور است که عهده دار وظيفه تعيين ، تدوين و نشر استانداردهاي ملي (رسمي) مي باشد.

تدوين استاندارد در رشته هاي مختلف توسط كميسيون هاي فني مركب از كارشناسان مؤسسه ، صاحب نظران مراكز و مؤسسات علمي ، پژوهشي ، توليدي و اقتصادي آگاه و مرتبط با موضوع صورت ميگيرد. سعي بر اين است كه استانداردهاي ملي ، در جهت مطلوبيت ها و مصالح ملي و با توجه به شرايط توليدي ، فني و فن آوري حاصل از مشاركت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل : توليدكنندگان ،مصرف كنندگان ، بازرگانان ، مراكز علمي و تخصصي و نهادها و سازمانهاي دولتي باشد . پيش نويس استانداردهاي ملي جهت نظرخواهي براي مراجع ذينفع و اعضاي كميسيون هاي فني مربوط ارسال ميشود و پس از دريافت نظرات و پيشنهادها در كميته ملي مرتبط با آن رشته طرح و در صورت تصويب به عنوان استاندارد ملي (رسمي) چاپ و منتشر مي شود.

پيش نويس استانداردهايي كه توسط مؤسسات و سازمانهاي علاقمند و ذيصلاح و با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه مي شود نيز پس از طرح و بررسي در كميته ملي مربوط و در صورت تصويب ، به عنوان استاندارد ملي چاپ و منتشر مي گردد . بدين ترتيب استانداردهايي ملي تلقي مي شود كه بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملي شماره (( ۵ )) تدوين و در كميته ملي مربوط كه توسط مؤسسه تشكيل ميگردد به تصويب رسيده باشد.

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران از اعضاي اصلي سازمان بين المللي استاندارد مي باشد كه در تدوين استانداردهاي ملي ضمن توجه به شرايط كلي و نيازمندي هاي خاص كشور ، از آخرين پيشرفت هاي علمي ، فني و صنعتي جهان و استانداردهاي بين المللي استفاده مي نمايد.

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مي تواند با رعايت موازين پيش بيني شده در قانون به منظور حمايت از مصرف كنندگان ، حفظ سلامت و ايمني فردي و عمومي ، حصول اطمينان از كيفيت محصولات و ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي ، اجراي بعضي از استانداردها را با تصويب شوراي عالي استاندارد اجباري نمايد. مؤسسه مي تواند به منظور حفظ بازارهاي بين المللي براي محصولات كشور ، اجراي استاندارد كالاهاي صادراتي و درجه بندي آن را اجباري نمايد.

همچنين به منظور اطمينان بخشيدن به استفاده كنندگان از خدمات سازمانها و مؤسسات فعال در زمينه مشاوره ، آموزش ، بازرسي ، مميزي و گواهي كنندكان سيستم هاي مديريت كيفيت ومديريت زيست محيطي ، آزمايشگاهها و كاليبره كنندگان وسايل سنجش ، مؤسسه استاندارد اينگونه سازمانها و مؤسسات را بر اساس ضوابط نظام تأييد صلاحيت ايران مورد ارزيابي قرار داده و در صورت احراز شرايط لازم ، گواهينامه تأييد صلاحيت به آنها اعطا نموده و بر عملكرد آنها نظارت مي نمايد. ترويج سيستم بين المللي يكاها ، كاليبراسيون وسايل سنجش تعيين عيار فلزات گرانبها و انجام تحقيقات كاربردي براي ارتقاي سطح استانداردهاي ملي از ديگر وظايف اين مؤسسه مي باشد.

 

پيش گفتار

استاندراد ” پلاستيك ها – لوله هاي پلي اتيلني مورد استفاده در آبرساني – ويژگي ها ” نخستين بار در سال ۱۳۵۳ تهيه شد. اين استاندارد براساس پيشنهادهاي رسيده و بررسي و تأييد كميسيون هاي مربوط براي دومين بار مورد تجديد نظر قرار گرفت و در سيصد و پنجمين جلسة كميتة ملي استاندارد شيميايي و پليمر مورخ ۲۶/۱۲/۸۲ تصويب شد. اينك اين استاندارد به استناد بندي كه مادة ۳ قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱ به عنوان استاندارد ملي ايران منتشر مي شود.

براي حفظ همگامي و هماهنگي با تحولات و پيشرفت هاي ملي و جهاني در زمينه صنايع ، علوم و خدمات ، استانداردهاي ملي ايران در مواقع لزوم تجديد نظر خواهد شد و هر گونه پيشنهادي كه براي اصلاح و تكميل اين استاندارد ارائه شود ، در تجديد نظر بعدي مورد توجه قرار خواهد گرفت. بنابراين براي مراجعه به استاندارد های ملي ايران بايد همواره از آخرين تجديد نظر آنها استفاده كرد.

در تهيه و تجديد نظر اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه ، در حد امكان بين اين استاندارد و استانداردهاي بين المللي و استاندارد ملي كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.

منابع و مآخذي كه براي تهيه اين استاندارد به كار رفته به شرح زير است:

۱- استاندارد ملي ايران۱۳۳۱ : سال ۱۳۷۰ ويژگي هاي لوله هاي پلي اتيلني براي آبرساني

۲-       ISO 4427: 1996, Polyethylene (PE) pipes for water Supply- Specifications

۳-                                   DIN 8074: 1999, Polyethylene (PE) pipes

Dimension

۴-                                   DIN 8075: 1999, Polyethylene (PE) pipes

General quality requirements and testing

 

پلاستيك ها – لوله هاي پلی اتيلني مورد استفاده در آبرساني – ويژگي ها

۱ – هدف و دامنه كاربرد

هدف از تدوين اين استاندارد تعيين خصوصيات مورد نياز لوله هاي ساخته شده از پلي اتيلن (PE) است که براي انتقال آب در زير يا بر روي سطح زمين و همچنين در داخل يا خارج ساختمانها كاربرد دارد .

اين استاندارد براي لوله هاي فشار اسمي از ۲/۳ تا ۲۰ بار و قطر خارجی اسمی ۱۶ تا ۱۶۰۰ ميلي متر است كه براي آبرساني تحت فشار در محدوده دمايي بين صفر تا ۷۰ درجه سلسيوس به كار مي رود .

 

۲ – مراجع الزامي

مدارك الزامي زير حاوي مقرراتي است كه در متن اين استاندارد به آنها ارجا ع داده شده است . بدين ترتيب آن مقررات ، جزئي از اين استاندارد محسوب مي شود. در مورد مراجع داراي تاريخ چاپ و/ يا تجديد نظر، اصلاحيه ها و تجديد نظرها ي بعدي اين مدارك مورد نظر نيست . معهذا بهتر است كه كاربرا ن ذينفع اين استاندارد، امكان كاربرد آخرين اصلاحيه ها و تجديد نظرهاي مدارك الزامي زير را مورد بررسي قرار دهند. در مورد مراجع بدون تاريخ چاپ و/ يا تجديد نظر، آخرين چاپ و/ يا تجديد نظر آن مدارك الزامي ارجاع داده شده مورد نظر است .

استفاده از مرجع زير براي كاربرد اين استاندارد الزامي است :

۱-۲ استاندارد ملي ايران : ۷۱۷۵-۱ سال ۱۳۸۳ پلاستيك ها – لوله هاي پلي اتيلني مورد استفاده در آبرساني- اندازه گيري ابعاد- روش آزمون

۲-۲  استاندارد ملي ايران ۲- ۷۱۷۵ : سال ۱۳۸۳ پلاستيك ها- لوله هاي پلي اتيلني مورد استفاده در آبرساني- اندازه گيري مقدار دوده- روش آزمون

۳-۲  استاندارد ملي ايران ۳- ۷۱۷۵ : سال ۱۳۸۳ پلاستيك ها- لوله هاي پلي اتيلني مورد استفاده در آبرساني- اندازه گيري بازگشت حرارتي- روش آزمون

۴-۲  استاندارد ملي ايران ۴ – ۷۱۷۵ : سال ۱۳۸۳ پلاستيك ها – لوله هاي پلي اتيلني مورد استفاده در آبرساني – ارزيابي مقاومت و رفتار تركيدگي لوله ها در برابر فشار داخلي – روش آزمون

۵-۲  استاندارد ملي ايران ۶ – ۷۱۷۵ : سال ۱۳۸۳ پلاستيك ها – لوله هاي پلي اتيلني مورد استفاده در آبرساني – بررسي چگونگي پراكنش دوده – روش آزمون

۶-۲  استاندارد ملي ايران ۷ – ۷۱۷۵ : سال ۱۳۸۳ پلاستيك ها – لوله هاي پلي اتيلني مورد استفاده در آبرساني – اندازه گيري نرخ جريان مذاب – روش آزمون

۷-۲  استاندارد ملي ايران ۸ – ۷۱۷۵ : سال ۱۳۸۳ پلاستيك ها – لوله هاي پلي اتيلني مورد استفاده در آبرساني – پايداري حرارتي – روش آزمون

۸-۲  استاندارد ملي ايران ۷۱۷۴ : سال ۱۳۸۳ پلاستيك ها – لوله هاي پلي اتيلني مورد استفاده در آبرساني – مواد اوليه مورد مصرف – ويژگي ها

۹-۲ ISO 161-1: 1996, Thermoplastics pipes for the conveyance of fluids__ Nominal outside diameters and nominal pressures__ Part 1: Metric Series

۲-۱۰ ISO 12162 : 1995 Thermoplastics materials for pipes and fittings for pressure applications- Classification and designation- Overall service (design) coefficient

۲-۱۱          ASTM D 1599: 1995, Standard Test Method for Short- Time Hydraulic Failure Pressure of Plastic Pipe, Tubing, and Fittings

۲-۱۲ ASTM F771: 1995, Specifications for Polyethylene (PE) Thermoplastic High- pressure Irrigation Pipeline Systems

۲-۱۳   BS 6437: 1984, Biritish Standard Specification for Polyethylene (type 50) in metric diameters for general purposes.

۲-۱۴        BS 6730: 1986, Biritish Standard Specification for Black Polyethylene pipes up to nominal size 63 for above ground use for cold potable water

۲-۱۵    BS 6920 : 1996, Suitability of non- metallic products for use in contact with water intended for human consumption with regard to their effect on the quality of the water Part 2 : Methods of test Section 2.3 Appearance of water .

 

۳- تعاريف و اصطلاحات

در اين استاندارد اصطلاحات و واژه ها با تعاريف زير به كار مي رود :

۱-۳ نقيصه

عملكرد پايين تر از حد انتظار يا مردود شدن يك محصول را نقيصه مي نامند كه در پليمرها از طريق دو رفتار چقرمه و شكننده ممكن است اتفاق بيفتد. مواردي كه مي توان آنها را بعنوان علايم نقيصه در نظر گرفت عبارتند از :

– هرگونه افت ناگهاني فشار در محل فشار

– هرگونه نشت آب قابل مشاهده ازلوله

– هرگونه افت فشار كه باعث قطع افزايش پيوسته فشار در نمونه شود.

 

۲-۳ رفتار چقرمه

رفتاري است كه در آن نمونه تحت تنش همراه با تغيير شكل پلاستيك يا نازك شد ن دچار پارگي و يا شكست مي گردد. در لوله ها، آزمونه تحت فشار ابتدا بصورت موضعي تغيير شكل پلاستيك از خود نشان داده و سپس در جهت عمود بر محور لوله دچار تركيدگي مي گردند (ترجيحاً نوك قناري).

 

۳-۳ رفتار شكننده

رفتاري است كه در آن نمونه تحت تنش بدون تغيير شكل پلاستيك قابل رويت دچار شكست مي گردد. در لوله ها، آزمونه تحت فشار بدون تغيير شكل پلاستيك موضعي و تسليم شدن از طريق جر خوردگي و يا ترك بزرگ طولي ، دچار تركيدگي مي گردد.

يادآوري – بطور كلي وقتي پليمرها تحت تنش مكانيكي قرار مي گيرند بسته به ساختار ملكولي و شرايط كاربرد دو نو ع رفتار از خود نشا ن مي دهند (رفتار چقرمه و رفتار شكننده).

 

۴-۳ قطر خارجي اسمي ، dn

يك عدد گرد شده از قطر خارجي اسمي است كه استفاده از آن بعنوان مرجع آسانتر مي باشد. اين روش اندازه گيري عددي در مورد تمام اجزاي شبكه لوله كشي با ترموپلاستيكها بجز در مورد فلنچها و اجزايي كه با خاناندازه گيري مي گردند مشترك و يكسان مي باشد.

يادآوري – در سيستم متريك قطر اسمي خارجي ، برحسب ميلي متر، حداقل متوسط قطر خارجي مي باشد كه در استانداردهاي مربوط به لوله ارائه گرديده است .

 

۵-۳ قطر خارجي متوسط ، dem

اندازه محيط خارجي لوله تقسيم بر عدد π مي باشد كه با تقريب ۰/۱ ميلي متر گرد شده است.

 

۶-۳ حداقل قطر خارجي متوسط ، dem-min

حداقل ميزان قطر خارجي متوسط ، برحسب ميلي متر كه برابر قطر خارجي اسمي، dn مي باشد و در استانداردهاي مربوط به لوله ارائه گرديده است .

 

۷-۳ دو پهني

تفاوت بين حداقل و حداكثر قطرهاي خارجي لوله در يك سطح مقطع مي باشد.

 

۸-۳ ضخامت جداره در هر نقطه ، ey

ضخامت اندازه گيري شده در هر نقطه از محيط لوله كه با تقريب ۱/۰ ميلي متر گرد شده است .

 

۹-۳ حداقل ضخامت جداره ، ey,min

حداقل ضخامت جداره لوله كه در محدود رواداري استاندارد تعيين شده است .

 

۱۰-۳ حداكثر ضخام ت جداره ، ey,max

حداقل ضخامت جداره لوله كه در محدود رواداري استاندارد تعيين شده است .

 

۱۱-۳ ضخامت متوسط جداره ، em

ميانگين عددي حداقل چهار اندازه گيري با فواصل منظم در يك سطح مقطع (شامل مقادير حداق ل و حداكثر) كه با تقريب ۱/۰ ميلي متر گرد شده است .

 

۱۲-۳ ضخامت اسمي جداره ، en

ضخامت جداره ، برحسب ميلي متر، كه در جداول ۲ تا ۴ آورده شده و برابر با حداقل ضخامت جداره لوله در هر نقطه مي باشد.

 

۱۳-۳ حداكثر فشار كاري مجاز ، Ppms

فشار مجاز داخل لوله ، برحسب مگا پاسكال ، كه براساس ضريب طراحي (C) محاسبه گرديده است.

 

۱۴-۳ فشار اسمي ، PN

نوعي تقسيم بندي عددي كه با توجه به خواص مكانيكي اجزاي يك سيستم لوله كشي و حداكثر فشار كاري مجاز تعيين و استفاده از آن بعنوان مرجع آسان تر مي باشد.

 

۳- ۱۵ حد پايين اطمينان ، σLCL

كميتي از نوع تنش با واحد مگاپاسكال مي باشد و بيانگر ميزان تنش محيطي است كه اگر نمونه لوله در آزمون هيدرواستاتيك بلند مدت در دماي ۲۰ درجه سلسيوس و به مدت ۵۰ سال تحت آن قرار گيرد به احتمال ۵/۹۷ درصد ترك نخورد.

 

۱۶-۳ حداقل استحكام مورد نياز ، MRS

عبارت از تنش محيطي است كه از گرد كردن حد پايين اطمينان (σLCL) بدست مي آيد و واحد آن مگا پاسكال است .


۱۷- ضريب طراحي ، C

عددي بزرگتر از يك است كه بعنوان ضريب اطمينان بسته به نوع ماده و كاربرد آن (درجه حرارت و تنش هاي اضافي) تغيير مي كند. حداقل مقدار C براي پلي اتيلن در دماي ۲۰ درجه سلسيوس و طو ل عمر ۵۰ سا ل ، ۲۵/۱ مي باشد.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*