نحوه گرفتگی شیمیایی قطره چکان ها

نحوه گرفتگی شیمیایی قطره چکان ها

 

نحوه گرفتگي شيميايي:

بيش از ۹۰ درصد گرفتگي هاي شيميايي در سيستم هاي آبياري معمولا از دو عامل &#۰۳۹ ; کربنات کلسيم &#۰۳۹ ; (CaCO۳) و &#۰۳۹ ; آهن&#۰۳۹ ; نشات مي گيرد. کربنات کلسيم به دو صورت زير قابل رسوب گذاري مي باشد:

۱- تبخير آب و باقي گذاردن نمک هاي موجود در آب که بيشتر در دهانه قطره چکان ها صورت مي گيرد.

۲- افزايش دما و يا pH که باعث کاهش حلاليت کربنات کلسيم در آب شده و با واکنش با ساير فلزات موجود در آب از جمله Ca باعث رسوب کربنات ها در لوله و قطره چکان ها مي شود. عناصرآهن موجود در آب آبياري با اکسيداسيون بيولوژيکي مواجه شده و رسوبات اکسيد آهن با رسوب در آب موجب گرفتگي دريپرها مي شود.

تزريق مواد شيميايي به درون سيستم آبياري:

موارد ذکر شده در زير تنها در صورتي که آب آبياري آناليز شده در سطح مرزي و خطر قرار دارند پيشنهاد مي گردد.

۱) جلوگيري از رسوب کربنات کلسيم: تزريق دايم اسيد سولفوريک، هيدروکلريک و يا فسفريک جهت نگاه داشتن pH آب آبياري نزديک به ۷ و در مواردي که به صورت موضعي هر يک ماه يکبار تزريق صورت مي گردد پايين آوردن pH تا حد ۳ و در مواردي که تزريق اسيد به منظور بر طرف کردن رسوب تثبيت شده بکار مي رود، pH مي بايست تا حد ۲ پايين آورده شود. در مواردي که pH به ميزان ۳ يا پايين تر مي رسد جهت جلوگيري از آسيب ديدن ريشه ها مدت تزريق مي بايست نهايتا ۱۵-۲۰ دقيقه باشد. در اين مورد قبل از تزريق اسيد حتما با کارشناسان مشورت کنيد. . با تزريق اسيد حلاليت کربنات کلسيم بالا رفته و امکان رسوب گذاري کربنات کلسيم پايين مي آيد. قبل از تزريق خورندگي اتصالات آهني و آلمينيومي توسط اسيد مي بايست مد نظر قرار گيرد. معمولا اتصالات پلي اتيلن و پي وي سي نسبت به اسيد مقاوم هستند.

۲) جلوگيري از رسوب آهن: جهت جلوگيري از رسوب آهن مي توان قبل از ورود آب به پمپ آن را به استخر هدايت نموده و عمليات هوادهي صورت گيرد و بدين ترتيب آهن اکسيده شده در کف استخر رسوب نمايد. اقدام شيميايي در اين مورد تزريق کلرين به سيستم آبياري مي باشد که در اين مورد مسائل زيست محيطي، تثبيت کلرين در خاک و حساسيت گياهان مي بايست در نظر گرفته شود. در مورد ميزان و نحوه تزريق کلرين جهت جلوگيري از رسوبات آهن با کارشناسان مشورت شود.

۳) شستشوي گرفتگي هاي بيولوژيکي و ارگانيک: جهت جلوگيري از گرفتگي بيولوژيکي در سيستم هاي آبياري تزريق کلرين به صورت دايم به ميزان ۱ الي ۲ ppm پيشنهاد مي شود. مدت تزريق مي بايست برابر با ۱۰ الي ۲۰ دقيقه جهت دورترين دريپر درسيستم باشد. اگر گرفتگي شروع شده و در مرحله مياني قرار دارد غلظت ۵ ppm پيشنهاد شده و در صورتي که گرفتگي در مرحله بحراني قرار گرفته باشد با غلظت ۲۰ الي ۳۰ ppm مي توان سيستم را شستشو داد. در کل جهت کنترل رشد بيولوژيکي مواد ارگانيک تزريق دوره اي به روزانه ترجيح داده مي شود.

با توجه به اينکه سفيد کننده هاي موجود در بازار که به مصارف خانگي مي رسد همه جا در دسترس مي باشد مي توان از اين محلول به جاي کلرين استفاده نمود به شرطي که به اين نکته که سفيد کنننده ها داراي کلرين ۵ درصد هستند توجه شود. به عنوان مثال در صورت نياز به ۰.۵ ليتر کلرين مي بايست ۱۰ ليتر سفيد کننده تهيه نمود و در صورت نياز به تزريق ۱ ppm کلرين مي بايست سفيد کننده را به غلظت ۲۰ ppm تزريق نمود.

جهت تست و کنترل شستشوي کامل سيستم، غلظت کلرين در هنگام خروج از دريپرها مي بايست مساوي با غلظت کلرين تزريقي باشد. در کل در مورد تزريق کلرين به سيستم آبياري مي بايست نهايت دقت صورت پذيرد تا اثرات سوء آن بر محيط زيست، تثبيت در خاک و حساسيت گياه کنترل شود.

تزريق کودهاي محلول در آب در سيستمهاي آبياري:

مکانيزم سيستم هاي آبياري قطره اي به صورتي است که با راندمان بالاي ۸۵ در صد آب مورد نياز تبخير و تعرق گياه را به محيط رشد ريشه ها مي رساند همين امر و همچنين ارزش بالاي کودهاي مورد نياز گياه موجب گشته تا از سال ها پيش متخصصين تغزيه گياه به فکر رساندن عناصر غذايي مورد نياز گياه به همين شيوه با راندمان بالا باشند (Fertigation). راه هايي که تا کنون جهت تزريق کود در سيستم هاي آبياري به کار گرفته شده متنوع مي باشد. يکي از به صرفه ترين و موثرترين اين شيوه ها استفاده از ونتوري تزريق کود (Mazzei Injector)مي باشد که با راندمان بسيار بالا و با غلظت کاملا يکنواخت محلول کود را به درون سيستم هدايت مي کند.

مسئله مهمي که در اين پروسه بسيار مهم جلوه مي کند درصد حلاليت کود، درجه اشباع و pH آن مي باشد. متاسفانه به کارگيري کودهايي با کيفيت بسيار نازل باعث بروز خساراتي جبران ناپذير به سيستم آبياري مي شوند. در اين زمينه و قبل از تهيه کود جهت تزريق بدرون سيستم آبياري مي بايست با کارشناسان مربوطه مشورت شود. اخيرا کودهاي UNEC علاوه بر تامين نياز غذايي گياهان، با پايين آوردن pH آب آبياري در حد ۴-۳ باعث عدم رسوب گذاري املاح محلول در آب گشته و علاوه بر آن به تدريج باعث شستشوي رسوبات پيشين نيز مي گردند. اين نوع کودها در حال حاضر بسيار مطرح بوده و هر سال استفاده کنندگان از سيستم هاي آبياري مخصوصا سيستم هاي قطره اي را به خود جلب مي کند.

● دلايل گرفتگي قطره چکانها

گرفتگي و علايم آنها در سيستم هاي آبياري قطره اي علل مختلفي دارد :

۱) گرفتگي فيزيکي (رسوبات معلق غير محلول)

۲) گرفتگي بيولوژيکي و مواد آلي (باکتري ها و جلبک)

۳) گرفتگي شيميايي (مواد محلول در آب)

گرفتگي در سيستم آبياري مي تواند همزمان هر سه نوع موارد بالا را شامل شود. ولي در کل دليل گرفتگي در سيستم آبياري بستگي به نوع منبع تامين آب در آن سيستم دارد. منابع آب در سيستم هاي آبياري دو گروه هستند :

– منابع زير زميني نظير چاه هاي آب عميق و نيمه عميق

– منابع آب سطحي مانند رودخانه ها ، کانال هاي رو باز و شبکه هاي آبياري

● آناليز آب آبياري

با آزمايش آب آبياري و آناليز آن که معمولا در آزمايشگاه هاي آب و خاک سراسر کشور صورت مي پذيرد مي توان تصميم لازم در مورد چگونگي مديريت سيستم فيلتراسيون و شستشوي شيميايي لوله هاي آبياري به صورتي که باعث رسوب برداري از لوله ها و قطره چکان ها مي گردد را عملي نمود. بنابر اين در اولين قدم مي بايست نتيجه آب آبياري به همراه آناليز آن را در دست داشت.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*