مشکلات مصرف آب

مشکلات مصرف آب

مشکلات مصرف آب به طور کلی مشکلات مصرف آب را در بین سه مصرف کننده عمده آب : کشاورزی ، صنعتی و شهری به شرح زیر می توان خلاصه کرد.

مصارف کشاورزی : بزرگترین مصرف کننده امروز

بر اساس تخمین فائو ، آب مورد نیاز برای تامین غذای یک جمعیت معادل هزار برابر آب مورد نیاز شرب همان جمعیت است. این خود به تنهایی بدین معنی است که با دو برابر شدن جمعیت کشور به طور مثال و با فرض افزایش ۵۰ درصدی مصرف غذایی جمعیت به علل مختلف از جمله دسترسی آسان ، افزایش شهرنشینی یا تغییر رژیم غذایی ، نیاز آبی کشور سه برابر خواهد شد.علاوه بر این با افزایش سطح درآمد،افزایش شهرنشینی و جوان شدن جمعیت، رژیم غذایی مردم به سوی منابع غذایی با پروتئین بالاتر تغییر می کند و از آنجا که فعالیت های دامداری بسیار بالاتر از محصولات کشاورزی آب مصرف می کنند، این خود به طور قابل توجه موجب افزایش نیاز به آب جهت تولید مواد غذایی می شود و در نتیجه مشکلات کم آبی را به صورت تصاعدی بیشتر میکند. به عنوام مثال برای تولید یک کیلوگرم گوشت قرمز حدود ۱۵هزار و ۵۰۰ لیتر آب نیاز است در حالی که برای تولید یک کیلوگرم دانه حدود ۱۵۰۰ لیتر آب کافی است که این خود به تنهایی گواه این مدعاست که افزایش نیاز آبی حاصل از تغییرات جمعیتی بسیار بیشتر خود را در تغییرات تغذیه ای آن جمعیت نمایان می کند تا نیاز بیشتر به آب آشامیدنی. جدول زیر میزان آب مورد نیاز برای یک تن انواع محصولات غذایی را نشان می دهد.

 

محصولات غذایی آب مورد نیاز(مترمکعب)
گوشت گاو ۱۶۸۲۶
پنیر ۵۲۸۸
ماکیان ۳۸۰۹
تخم مرغ ۳۵۱۹
برنج ۲۵۵۲
سویا ۲۵۱۷
گندم ۱۴۳۷
شیر ۷۳۸
سیب زمینی ۱۳۳

در حال حاضر تقاضای آب برای مصارف صنعتی حدود ۲۲ درصد کل مصرف آب در جهان است و پیش بینی می شود این نسبت به ۵۹ درصد طی یک دهه آینده رشد پیدا کند. آب در صنعت علاوه بر ماده خام یا بخشی از محصول تولیدی ، در شستشوی تجهیزات و در سیستم های سرمازا یا گرمازا و تولید انرژی کاربرد دارد. ازجمله علل پیش بینی افزایش آب مورد نیاز در صنعت می توان به سه مورد اصلی زیر اشاره کرد :

کشورهای در حال توسعه از جمله ایران با پیشرفت صنعتی ، میزان بیشتری از آب های در دسترس خود را به رشد صنعتی تخصیص خواهد داد و این در جهت رشد صنایع داخلی ، تولید انرژی و غیره خواهد بود و در این حین به آلودگی محیط زیست خود نیز می افزایند و در نتیجه همین منابع آبی خود را نیز در خطر تخریب قرار می دهند.

زیر ساخت های انرژی به شدت وابسته به منابع آبی هستند. به طور مثال در کشورهای صنعتی ،نیروگاه های گازی ، ذغالی و اتمی در حدود ۲۰ درصد آب غیر کشاورزی را مصرف می کنند و با رشد روز افزون نیازهای شهری و صنعتی به انرژی ، مصرف آب این صنایع نیز به طور تصاعدی افزایش می یابد.

زیر ساخت های معدنی به شدت وابسته به منابع آبی هستند. به طور مثال در ایالات متحده حدود ۸ میلیارد لیتر آب در روز صرف مصارف معدنی می شود . فرآیند هر تن سنگ آهن به طور مثال حدود ۱٫۵ تن آب جهت کنترل ریزگردها (dust suppression) احتیاج دارد و این ها علاوه بر آلودگی اسیدی حاصل از این گونه فعالیت هاست.

مصارف خانگی و شهری: در حال رشد سریع

با آنکه مصرف خانگی بخش کوچکی از مصرف آب شیرین را تشکیل می دهد، پیش بینی می شود که این مصرف بار رشد بسیار سریعی روبرو شود. افرایش جمعیت بعلاوه رشد سریع شهرنشینی خود بر فشار بر منابع آبی خواهد افزود. پیش بینی می شود تا سال ۲۰۵۰ بیش از ۷۰ درصد جمعیت جهان در شهرها ساکن باشند و این خود بر نیاز روز افزون جوامع به زیرساخت های آبی خواهد افزود که خود نیازمند توسعه شبکه های شهری ، تصفیه خانه های آب و فاضلاب و مدیریت و کنترل بهینه انتقال و مصرف آب در این شهرهاست.

نتیجه گیری:

حاصل این نوشتار و تحلیل های مختصر آماری تنها و تنها باید بیانگر این واقعیت باشد که حل مشکل آب کشور فقط وظیفه یک دستگاه یا یک صنعت نیست و برنامه ریزی کامل و همه جانبه تمامی دستگاه های سیاست گذار اعم از کشور، نیرو ، بهداشت ، کشاورزی ، انرژی ، بازرگانی ، صنهت و معدن ، محیط زیست و غیره را می طلبد. به عنوان مثال دست اندرکاران صنعت نیرو با بهینه سازی زیر ساخت های آبی کشور، متصدیان امور بهداشتی با بهینه سازی رژیم غذایی جمعیت ، سیاست گذاری کشاورزی با تطبیق امکانات آبی کشور و محصولات حمایتی ، سیاست گذاران انرژی و صنعت و معدن با در نظر گرفتن منابع آبی در مکان یابی پروژه های صنعتی ، دست اندرکاران بازرگانی با حمایت از واردات محصولاتی که به آب فراوان در تولید نیازمندند و جلوگیری از خروج چنین محصولاتی از کشور و در نهایت متصدیان محیط زیست در صیانت از منابع آبی و طبیعی کشور می توانند در این جهت رکت کنند. با شد که همه دست به دست هم دهیم و کشور را از این گردنه سخت بی آبی به سلامت عبور داده و به فرزندان مان تحویل دهیم .


جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*